Het recente nieuws over een nieuwe golf ransomware-aanvallen zet het mkb opnieuw op scherp. Niet alleen grote corporates worden geraakt; juist kleinere organisaties met beperkte middelen blijken een aantrekkelijk doelwit. Dit moment vraagt om helderheid: welke risico’s zijn reëel, wat werkt vandaag, en hoe vertaal je dat naar praktische stappen die je morgen kunt uitvoeren?
Waarom het mkb in de vuurlinie staat
Aanvallers automatiseren hun zoektocht naar zwakke plekken. Mkb-bedrijven hebben vaak verouderde systemen, schaarse beveiligingsexpertise en versnipperde leveranciers. Die combinatie maakt het eenvoudiger om binnen te dringen via gestolen wachtwoorden, misbruik van RDP of een onopgemerkte kwetsbaarheid in een plug-in of remote tool.
De eerste 72 uur: snelheid is alles
Wanneer een aanval plaatsvindt, telt elk uur. Stel nu al een incidentplan op met rolverdeling, contactgegevens en besliscriteria. Zorg dat je offline kopieën hebt van dat plan, want bij ransomware zijn gedeelde mappen vaak vergrendeld.
Isoleren komt vóór onderzoeken: ontkoppel geïnfecteerde endpoints, sluit externe toegang, en blokkeer verdachte domeinen. Meld het incident bij de relevante autoriteiten en informeer tijdig betrokken klanten als er persoonsgegevens in het spel zijn.
Technische basis die vandaag verschil maakt
Multi-factor-authenticatie op alle kritieke accounts is de laaghangende vrucht. Combineer dit met een wachtwoordmanager en beleid voor uniek, lang en rotatiearm gebruik. Patchen blijft essentieel: automatiseer updates voor besturingssystemen, browsers en veelgebruikte software, inclusief firmware van routers en NAS-apparaten.
Back-ups en herstel zonder verrassingen
Hanteer een 3-2-1-strategie: drie kopieën, op twee verschillende media, waarvan één offsite of immutabel. Test herstelprocedures periodiek op systeemschaal, niet alleen op individuele bestanden. Documenteer hersteltijden en prioriteer bedrijfsprocessen om te weten wat eerst terug moet.
De menselijke factor: weerbaarheid als routine
Phishing blijft het populairste startpunt. Korte, frequente simulaties en ‘just-in-time’ waarschuwingen in e-mailclients verhogen alertheid zonder trainingsmoeheid. Geef medewerkers een laagdrempelig meldkanaal: hoe sneller twijfel wordt gedeeld, hoe kleiner de schade.
Juridische en reputatie-impact
Beoordeel of er sprake is van een datalek en volg de meldplichten die van toepassing zijn. Transparante, feitelijke communicatie richting klanten en partners reduceert reputatierisico. Leg beslissingen vast: wat is onderzocht, waarom is betaald of juist niet, en welke verbeteringen volgen.
Cyberverzekering als vangnet, niet als strategie
Een polis kan kosten temperen, maar stelt ook eisen: logboekbewaring, segmentatie, MFA, back-ups. Zie het als katalysator om je basis op orde te brengen, niet als vervanging van die basis.
Wie nu investeert in eenvoudige, vol te houden maatregelen – MFA, patchen, segmentatie en geteste back-ups – verkleint niet alleen de kans op ontwrichting, maar wint vooral tijd op het moment dat het erop aankomt. In een dreigingslandschap dat voortdurend versnelt, is die gewonnen tijd het verschil tussen een korte hobbel en een crisis die maanden na-ijlt.
