Na een recent gemeld datalek bij een grote Europese dienstverlener wordt opnieuw zichtbaar hoe dun de lijn is tussen routine en crisis. De feiten worden nog onderzocht, maar het patroon oogt bekend: meerdere kleine tekortkomingen die samen leiden tot een groot incident.
Wat ging er waarschijnlijk mis?
Grote cybersecurity-incidenten beginnen zelden met een filmische hack. Veel vaker gaat het om iets alledaags: een overtuigende phishingmail, een hergebruikte wachtwoordcombinatie of een verkeerd geconfigureerde cloudbron. Voeg verouderde VPN’s of ontbrekende multi-factor-authenticatie toe, en aanvallers bewegen lateraal door het netwerk. Het is zelden één fout; het is de optelsom.
De eerste 72 uur: handelen met precisie
De eerste 72 uur vragen om precisie. Leg logging veilig vast, isoleer verdachte accounts en herzie externe verbindingen. Vermijd het overschrijven van forensische sporen: herstart geen systemen zonder plan en versnel logrotaties niet. Stem heldere updates af met juridische en compliance-teams om ruis en speculatie te beperken.
Meldplichten en vertrouwen
Onder de AVG geldt in principe een meldplicht binnen 72 uur, tenzij het onwaarschijnlijk is dat rechten van betrokkenen in gevaar zijn. Dat vergt snelle risicobeoordeling: welke gegevens, waren ze versleuteld, hoe lang was er toegang? Tijdige, eerlijke communicatie is zowel verplichting als kans om vertrouwen te behouden.
Data-minimalisatie en versleuteling
Beperk welke data u überhaupt verzamelt en hoe lang u die bewaart. Sterke, goed beheerde versleuteling verkleint de impact als er tóch iets misgaat. Combineer dit met strikte toegangscontrole en periodieke hervalidatie van rechten, zodat gevoelige gegevens niet onnodig breed beschikbaar zijn.
Van brandbestrijding naar weerbaarheid
Na de acute fase begint structurele versterking. Denk aan zero-trust-architectuur, strenger geheimbeheer, segmentatie en continu testen via red teaming en tabeltop-oefeningen. Beveiliging moet een producteigenschap zijn; budgetten horen meerjarig en scenario-gedreven te zijn, niet slechts reactief.
Praktische quick wins
Activeer FIDO2-passkeys, verplicht hardwaretokens voor beheerders en gebruik just-in-time privileges. Zet alerts op ongebruikelijke OAuth-consentflows en monitor exfiltratie naar onbekende bestemmingen. Herzie leveranciersrisico’s; ketenbeveiliging is zo sterk als de zwakste schakel.
Crises onthullen wat al onder spanning stond. Organisaties die nu investeren in zichtbaarheid, oefening en heldere rolverdeling, zullen de volgende storm beter doorstaan. Technologie is onmisbaar, maar cultuur en discipline bepalen uiteindelijk of de deur dicht blijft.
